Natur.is

Garðurinn - Endurvinnsla

Það sem áður var skilgreint sem úrgangur eða rusl er í dag hráefni eða auðlind fyrir aðra framleiðslu. Úrgangur og rusl er ekkert annað en auðlind á villigötum. Næstum allt er hægt að endurnota eða endurvinna. Lykillinn er að flokka úrgang rétt til að það sé mögulegt. Röng flokkun getur gert það að verkum að ómögulegt sé að endurvinna úrgang á síðari stigum. Með endurvinnslu minnkar einnig þörfin á urðun sem minnkar áhættu á jarðvegsmengun. Urðun er einnig dýr, en sem endurspeglast ekki í verði vara þar sem að það er innfialið í útsvari til sveitarfélaga.

Best af öllu er hins vegar að forðast að kaupa „rusl“. Hversu oft er ekki verið að kaupa umbúðir sem fara beint í ruslið þegar heim er komið. Helstu endurvinnsluflokkar eru skilgreindir af hverju sveitarfélagi fyrir sig og er þar stuðst við Fenúrflokkana. Mögulegir endurvinnsluflokkar á Reykjavíkursvæðinu eru mun fleiri en úti á landi. Það skýrist af því að enduvinnsla er beintengd hagkvæmni og ef hagkvæmni fæst ekki út úr flutningi á hráefni til enduvinnslu um langan veg er það látið vera. Sveitarfélög eru einnig misjafnlega í stakk búin til að taka við efni til endurvinnslu en stöðug framför er á þessu sviði.

Öll sveitarfélög taka þó við spilliefnum og langflest við flokkuðum pappír (dagblöðum, slétum pappa og bylgjupappa), flöskum og skilagjaldskildum umbúðum (gosflöskum og áldósum), fernum, timbri, fatnaði, húsbúnaði, garðaúrgangi og lyfjum. Á höfuðborgarsvæðinu er víða er hægt að koma úrgangi frá sér í grenndargáma. Einnig í flestum sveitarfélögum. Þú getur kynnt þér hver tekur við hverju hér á Endurvinnslukortinu. Á Grænum síðum Náttúrunnar undir Endurvinnslu getur þú einnig séð hvaða rekstraraðili tekur við hverjum flokk og á Grænu Íslandskorti sérð þú útbreiðslu endurvinnslufyrirtækjanna á landinu.

Með skipulagi heimafyrir getur flokkunin verið skemmtileg fyrir alla fjölskyldumeðlimi að taka þátt í. Að hrúga öllu upp í bílskúrinn, kjallarann eða herbergi er ekki góð aðferð. Merkt ílát hvort sem það eru pokar eða önnur ílát einfalda verkið mjög. Á dagatalinu ættu ákveðnir dagar að vera merktir sem „Sorpu-dagar“ (eða nefndir eftir sorpstöðinn þinni). Þannig hrannast ekki upp birgðir sem leiða bara til leiðinda.

Græna tunna Reykjavíkurborgar er einungis venjuleg tunna sem sótt er sjaldnar en venjulegar sorptunnur og því er sorpgjaldið lægra fyrir húseigendur.
Bláa tunnan (Pappírstunnan í Reykjavík) tekur við pappír af ýmsu tagi (dagblöðum, tímaritum, markpósti og öðrum prentpappír). Endurvinnslutunna Gámaþjónustunnar og Græna tunna Íslenska gámafélagsins taka við endurvinnsluflokkunum: Dagblöð, tímarit, bæklingar, pappi, mjólkurfernur, plastumbúðir, niðursuðudósir og minni málmhluti. Rafhlöður og gler má ekki setja í Grænu tunnuna.

Skilagjaldskyldar umbúðir

Skilagjald er á ökutækjum, pappaumbúðum, umbúðum úr plasti, hjólbörðum, heyrúlluplasti, veiðarfærum og spillefnum. Allar gosumbúðir þ.e. áldósir og plastflöskur eru skilagjaldsskildar. Það þýðir að fyrir hverja framleidda dós/flösku (og alla aðra skilgjaldsskilda flokka) þarf framleiðandi að borga 14 krónur í Úrvinnslusjóð. Þennan pening innheimtir framleiðandi síðan að sjálfsögðu hjá okkur með því að leggja hann á vöruna. Úrvinnslusjóður greiðir síðan til baka þessar 14 krónur til þess sem skilar umbúðunum á réttan stað, þ.e. til endurvinnslu. Gjaldið er hvatning til að skila umbúðunum aftur í hringrásina þannig að hráefnið endurnýtist en verði ekki að rusli. Rusl þarf að urða eða eyða á annan mengandi og kostnaðarsaman hátt og því er raunverulegur sparnaður og minna álag á umhverfið með skilagjaldskerfinu. Þú getur safnað og skilað og fengið peningana til baka hjá Endurvinnslunni hf. sem sér um að hringrásin virki. Margar hjálparsveitir og líknarfélög taka einnig á móti skilagjaldsskildum umbúðum sem þeir aftur selja í fjáröflunarskini.

Skilagjald er einnig á fernum enda eru þær dýrmætt hráefni. Einstaklingar geta þó enn sem komið er ekki skilað einstaka fernum og fengið gjaldið heldur er þeim safnað saman af sorpstöðvum eða hjálparsveitum og félagasamtökum til fjáröflunar.

Rafhlöðum er tekið við hjá Efnamóttökunni og á mörgum bensínstöðvum þar sem Efnamóttakan hefur sett upp sérstakar tunnur fyrir rafhlöður. Kassa undir rafhlöðuúrgang má nálgast hjá endurvinnslustöðvum. Þeir hjálpa til við að halda utan um notaðar rafhlöður heima fyrir sem síðan er hægt að koma til endurvinnslu. Mikilvægt er að henda ekki rafhlöðum í venjulegt rusl því þær geta mengað mikið og lengi frá sér. Endurhlaðanlegar rafhlöður (hleðslurafhlöður) eru miklu umhverfisvænni en einnota rafhlöður. Þær má nota allt að 1000 sinnum.

Bewertung

Endurvinnslukortið

Endurvinnsla sorps er ein mikilvægasa leiðin til að minnka ágang á gæði jarðar og ætti að vera sjálfsagður þáttur í hverju fyrirtæki og á hverju heimili. Um 1/7 hluti alls úrgangs fellur frá heimilum en 6/7 frá fyrirtækjum heimsins. Með endurvinnslu eykst meðvitund um hvað við sóum miklu og verðmæt efni komast aftur í umferð og hættuleg efni fá þá meðhöndlun sem þarf til að gera þau minna skaðlega umhverfinu. Reynslan sýnir að endurvinnsla hvetur til minni sóunar og gerir fólk meðvitaðara um ábyrgð sína gagnvart umhverfinu. Skynsamlegast er auðvitað að velja frekar náttúrulegri efni og umbúðaminni vörur og flokka til endurvinnslu það sem endurvinnanlegt er, en alltaf fellur eitthvað til af sorpi, það er óhjákvæmilegt í nútíma þjóðfélagi.

Til þess að einfalda endurvinnsluna og hvetja fólk til að taka þátt í því að minnka magn sorps sem fer óflokkað í heimilistunnuna, engum til gagns né gleði, hefur Náttúran þróað Endurvinnslukortið en það er kort hér á vefnum sem sýnir þér alltaf hvar næsta grenndargám eða endurvinnslustöð í þínu næsta nágrenni er að finna og segir þér einnig hverju er tekið á móti þar.

Skoða Endurvinnslukortið.

Ef þú vilt vita meira, gera athugasemdir eða taka þátt í vinnu við kortin, þá skrifaðu okkur á nature@nature.is eða hringdu í síma 483 1500.

Bewertung

Hvað á að gera við jólapappírsruslið?

Það hlaut að koma að því; jólapappír, umbúðir, borðar, kassar, ruslið eftir aðfangadagskvöld er komið og allt þarf þetta að fara eitthvert, en hvert?

Það er óskaplega freistandi að troða bara öllu í stóra svarta plastpoka og troða ofan í tunnu...eða eitthvað. En ef allir gerðu það...þvílík sóun. Það er til betri leið, allavega fyrir umhverfið og hún er að sortera allt heila klabbið í flokka sem síðan má annað hvort endurnota eða henda á rétta staði. Nokkur ráð: pakkaskraut, borða, kassa, poka og bönd sem enn standa fyrir sínu má nota aftur og jólapappírinn má líka nota aftur á næstu jólum eða afmælum jafnvel þó að eitthvað af honum hafi rifnað, (þökk sé mismunandi pakkastærðum). Með því að rúlla heillega pappírnum í myndarlega rúllu gætir þú átt gjafapappír á lager allt árið!

Áætluð notkun á jólapappír á Íslandi eru 3-4 milljón metrar um hver jól. Skrautpappír er í fæstum tilfellum endurvinnanlegur. Litaður jólapappír með málmáprentun eða glimmeri er alls ekki endurvinnanlegur og flokkast sem óendurvinnanlegt sorp. Það er ágætt að minnast þess þegar keyptur er jólapappír um næstu jól að til er jólapappír sem er endurvinnanlegur og er alveg jafn fallegur en glimmerpappírinn þó á annan hátt sé.

Ef þú býrð í hverfi eða bæ þar sem blá tunna er í boði þá getur þú sett allan endurnýjanlegan pappír í hana. Annars getur þú nýtt þér Endurvinnslukortið til að hjálpa þér að finna móttökustað í þínu næsta nágrenni.

Ljósmynd: Guðrún Tryggvadóttir.

Bewertung

Almanak SORPU 2012 komið út

Almanak SORPU fyrir 2012 er komið út. Almanakinu verður dreift á starfsstöðvar fyrirtækisins í kringum helgina og dreift ókeypis á stöðvunum á meðan birgðir endast.

Myndirnar sem prýða almanak SORPU árið 2012 eru verk nemenda í skólum og leikskólum sem eru þátttakendur í verkefninu Skólar á grænni grein. Verkefnið er alþjóðlegt umhverfismenntaverkefni sem Landvernd hefur umsjón með. Skólarnir eiga það sameiginlegt að leggja m.a. áherslu á þemað úrgang í sinni vinnu að umhverfismálum.

Skoða almanak SORPU 2012.

Bewertung

Hver tekur við hverju til endurvinnslu?

Endurvinnsla sorps er ein mikilvægasa leiðin til að minnka ágang á gæði jarðar og ætti að vera sjálfsagður þáttur í hverju fyrirtæki og á hverju heimili. Um 1/7 hluti alls úrgangs fellur frá heimilum en 6/7 frá fyrirtækjum heimsins. Með endurvinnslu eykst meðvitund um hvað við sóum miklu og verðmæt efni komast aftur í umferð og hættuleg efni fá þá meðhöndlun sem þarf til að gera þau minna skaðlega umhverfinu. Reynslan sýnir að endurvinnsla hvetur til minni sóunar og gerir fólk meðvitaðara um ábyrgð sína gagnvart umhverfinu. Skynsamlegast er auðvitað að velja frekar náttúrulegri efni og umbúðaminni vörur og flokka til endurvinnslu það sem endurvinnanlegt er, en alltaf fellur eitthvað til af sorpi, það er óhjákvæmilegt í nútíma þjóðfélagi.

Til þess að einfalda endurvinnsluna og hvetja fólk til að taka þátt í því að minnka magn sorps sem fer óflokkað í heimilistunnuna engum til gagns né gleði hefur Náttúran gert Endurvinnslukort en það er kort hér á vefnum sem sýnir þér alltaf hvar næsti grenndargámur eða endurvinnslustöð í þínu næsta nágrenni er að finna og segir þér einnig hverju er tekið á móti þar. Nú þegar er búið að kortleggja stærstan hluta landsins en unnið er að því að safna upplýsingum um hvern einasta stað á landinu þannig að Endurvinnslukortið nýtist öllum alltaf.

Bewertung