Natur.is

Allskonar fljótlegar berjauppskriftir

Berjauppskeran hefur verið með ólíkindum í ár, alls staðar á landinu. Bláber vaxa í meira magni en elstu menn muna og krækiberjatínslunni líkja sumir við að moka sandi.

Hér eru nokkrar góðar og fljótlegar uppskriftir:

Hrábláberjasulta
500 g hrásykur
1 kg bláber
Hrásykrinum er stráð yfir berin í skál og látin liggja í smátíma, hrært varlega í af og til þangað til að sykurinn hefur sogað til sína nóg af safanum í berjunum til að útlitið sé sultulegt. Tilbúið!

Engin suða, ekkert vesen! Hráberjasultan geymist ekki eins lengi og soðin og í sótthreinsaðar krukkur lögð sulta en ef ekki á að sulta fyrir allan veturinn heldur gleðjast yfir ferskri uppskeru í nokkra daga, dugir þessi uppskrift vel til.

Bláberjasulta
1 kg bláber
1 kg sykur (eða 80 g.)
Blandið saman og sjóðið varlega í 10 mínútur. Tilbúið á krukkurnar.

Frosin ber
Bláber (eða hvaða ber sem er) eru lögð í plastglas, vatni hellt yfir svo yfir fljóti. Lokað með plastfólíu og sett í frysti. Þannig geymast berin „fersk“ langt fram á næsta ár. Einnig hægt að setja í litla samlokupoka og hella vatni með og binda þétt fyrir með bandi.

Sæt ber allt árið
Bláberjum (eða hvaða berjum sem er) er velt upp úr sykri/hrásykri, sett í plastpoka og fryst.

Þurrkuð ber
Bláber (eða hvaða ber sem er, þó ekki mjög stórum og safaríkum) eru sturtað í ofnskúffu sem búið er að leggja bökunarpappír á. Sett í ofn og kveikt undir á 50oC í nokkra klukkutíma, ágætt að hafa ofninn örlítið opinn af og til svo rakinn fari út. Ágætt að snúa nokkrum sinnum en ekki nauðsynlegt. Berin þorna og verða „þurrkuð ber“, þvílíkt lostæti og geymast allt árið.

Myndin er af bláberjum. Ljósmynd: Guðrún Tryggvadóttir

Bewertung

Jurtalisti Eggerts Ólafssonar

Eggert Ólafsson, mágur Björns1, skrifaði niður hjá sér og þess vegna vitum við hvað var ræktað í Sauðlauksdal árið 1767, þegar Björn var að kljást við vinnufólkið og reyna að fá það til að borða grænmetið.

7. september - Matjurtir yfirfljótanlegar

• Grænt, hvítt, rautt, snið savoy-kál kaal-raven yfir og undir jörðu
• sinep
• spinat
• laukar
• peturselja etc.
• hvítar rófur
• næpur
• rediker

Hér er að auk akurgerði með jarðeplum í, hvar af mjöl er gjört til brauðs og grauta. Ég hefi þar af hárpúður í stað þess útlenzka. Amulikaal er hér inn sett allan veturinn og framan af sumri; áður nýtt kál vex brúkast uppkomnar íslenzkar jurtir, helst þrennslags sem eins og kálsaup tilbúnar eru.“

Gaman hefði verið að vita hvaða þrjár villijurtir Eggert notaði á vorin áður en uppskeran fékkst. Það er athyglisvert að Frakkar nota líka þrjár eða fjórar jurtir saman. Kannski er eitt bragð of afgerandi sterkt en þrjú hæfileg, þar sem þau upphefji hvert annað? Því var trúað á fyrstu árum kartöfluræktunarinnar að kartöflumjölið gæti komið í staðinn fyrir hveiti til að baka úr og, eins og Eggert segir, til að púðra með hárkolluna en hann hefur séð eftir hveitinu í það.

Bewertung

Krækiberja- og rabarbarasulta

1 kg rabarbari
1 kg krækiber
1 kg sykur
2 msk. sultuhleypir

1. Takið frá 2 dl af sykri og geymið. Skerið rabarbara smátt, setjið í pott ásamt sykri og krækiberjum og sjóðið við hægan hita í 1 -2 klst.
2. Blandið sykrinum sem tekinn var frá saman við sultuhleypinn, sigtið yfir sjóðandi sultuna og látið sjóða vel upp. Eða fylgið leiðbeiningum á umbúðum.
3. Hellið í sultukrukkur, sjá hér að framan.

Ljósmynd: Krækiberjalyng. Guðrún Tryggvadóttir.

Bewertung

Krækiberjasaft

Krækiber hafa ekkert kjöt svo þau eru best í saftir. Þau eru bara skinn og lögur.

Krækiberjasaft – soðin eða hrá

1 l. krækiberjasaft
400 gr. sykur

Krækiberin eru hreinsuð, þvegin og pressuð í berjapressu. Saftin mæld og sykrinum blandað saman við. Vínsýran leyst upp í litlu heitu vatni og hrærð saman við. Saftin er ýmist höfð hrá eða soðin í 5-10 mín. Geymd á flöskum.

Krækiberjasaft

1 lítri krækiberjasafi
safi úr sítrónu
150-200 g. sykur
Setjið berjasafa, sítrónusafa og sykur í pott, látið sjóða vel upp. Kælið og setjið í mjólkurfernur, geymið í frysti.
Blandið saman við vatn eða sódavatn og notið til drykkjar.

Ljósmynd: Krækiberjalyng. Guðrún Tryggvadóttir.

Bewertung

Reyniberjasulta

800 g reyniber
1 gult epli
3-4 dl vatn
500-600 g. sykur
1/2 dl viskí eða koníak

Tínið vel þroskaða reyniberjaklasa og frystið.
Takið úr frysti og þýðið, hreinsið berin vel.
Eplið skorið í frekar litla bita.

Allt sett í pott og soðið þar til berin glansa. Froðan veidd ofan af. Sultan látin kólna aðeins áður en viskíinu eða koníakinu er bætt út í. Hellt á krukkur. Verði ykkur að góðu.

Uppskrift frá Höllu Hallgrímsdóttur.

Mynd: Reyniberjaklasi. Ljósmynd: Guðrún Tryggvadóttir.

Bewertung