Natur.is

Demeter

Demeter-merktar vörur eru frá lífefldum (biodynamískum) landbúnaði og byggja á hugmyndafræði Rudolf Steiners. Í lífefldum landbúnaði er lögð er áhersla á heildrænar aðferðir og hringrás næringarefna í náttúrunni. Gerðar eru kröfur um að býli í lífefldum landbúnaði sé lífræn heild. Það felur m.a. í sér að að áburður til ræktunar komi frá dýrum á sama bæ. Reglurnar ná yfir lífræna ræktun, dýrahald, kynbætur, dreifingu og sölu.
Að baki Demeter merkinu standa óháð samtök, alþjóðlegu Demetersamtökin sem hafa höfuðstöðvar sínar í Þýskalandi, og starfa í yfir 20 löndum. Vöruframboð nær þó yfir fleiri lönd.
Demetersamtökin hafa sína eigin úttektaraðila sem eru óháðir framleiðendum og neytendum.

Sjá nánar á vef Demeter.

Bewertung

Hættuleg efni / Tilbúin efni - viðmið

Vörur sem fólk kaupir og notar daglega innihalda efni sem eiga að auka endingu varanna, gera þær mýkri, minnka brunahættu osfrv. Kaupmynstur okkar endurspeglast á heimilum okkar á máta sem fæstir gera sér grein fyrir. Það er til dæmis hægt að greina yfir 150 mismunandi efni í „rykrottum“ á hverju meðalheimili. Mörg þeirra koma frá efnum sem Evrópusambandið hefur metið sem skaðleg, þ.e sem eru eitruð, fitusækin og brotna seint niður í líkamanum. Hið mikla magn efna á heimilum okkar er aðalástæða þess að magn efnanna eykst meira í mannfólkinu en í náttúrunni. Efnanotkun heimilanna ein stærsta uppspretta tilbúinna efna í náttúrunni.

Með nýrri löggjöf í Evrópusambandinu árið 1981, þurfti að skrá, ekki meta, öll efni sem voru framleidd og seld innan sambandsins. Sótt var um skráningu fyrir 100.106 efni. Talið er að í dag séu allt að 70.000 efni í notkun í löndum Evrópusambandsins og þar af um 30.000 sem eru framleidd í meira magni en eitt tonn per fyrirtæki og ár. Þar af hafa um 5% farið í gegnum einhverskonar hættumat. Þekking okkar á áhrifum efna á umhverfi og heilsu er því enn af mjög skornum skammti.

Fólk heldur að efni sem eru notuð í dag, t.d í sjampó, fötum, byggingarefni, leikföngum og öðru séu prófuð og viðurkennd af heilbrigðisyfirvöldum. Nær er að segja að þau séu ekki bönnuð því að það er ekki til nein lagasetning sem leggur það á herðar framleiðenda að athuga skaðsemi efna áður en þau eru notuð í vörum eða á annan máta markaðssett.

Það er hins vegar opinberra aðila að rannsaka efnin til að sanna að þau séu skaðleg heilsu fólks og umhverfinu. Þá fyrst er hægt að banna efnin. Sönnunarbyrðin er því hjá hinu opinbera en ekki þeim sem markaðssetja efnin. Náttúran.is telur eðlilegt að neytendur séu upplýstir um áhrif hinna ýmsu efna sem vörur geta innihaldið. Því er farið fram á að seljendur skrái og gefi upp hvaða flokkun og varúðar- og hættusetningar, samkvæmt lögum og reglugerðum, eigi við um viðkomandi vöru. Hér er því einungis verið að fara fram á að viðkomandi seljandi gefi upp lögboðnar upplýsingar sem hann þarf að gefa upp á öðrum stöðum, eins og til dæmis á öryggisblöðum og merkingum vara.

Upplýsingar um flokkun ásamt hættu- og varúðarsetningum er að finna í reglugerð 236/1990 [um flokkun, merkingu og meðferð eiturefna, hættulegra efna og vörutegunda sem innihalda slík efni] ásamt síðari breytingum. Hér er rétt að benda á að í vissum tilfellum, alls ekki öllum, þurfa framleiðendur að gefa upp þessar upplýsingar í öryggisblöðum.

Dæmi:

Efni sem eru talin skaðleg eru t.d. eldtefjandi efni með brómi sem eru í rafmagnstækjum, rafmagnssnúrum, vefnaðarvörum, gluggatjöldum, áklæðum og húsgögnum. Þau eru talin vera skaðleg umhverfinu og hugsanlega geta haft áhrif á frjósemi og heilsu fólks.

Mýkingarefni, svokölluð þalöt, sem eru notuð í lím, málningu, lakk, snyrtivörur, ilmvötn, plast í gólfefnum og vissum leikföngum. Þau eru talin vera skaðleg umhverfinu og hugsanlega geta haft áhrif á frjósemi og heilsu fólks.

Lífræn efnasambönd með tini sem er m.a að finna bátamálningu, vefnaðarvöru, fötum, leðurvörum og gólfmottum. Auk þess að vera skaðleg umhverfinu eru þau talin vera ertandi fyrir húð og augu.

Yfirborðsvirk efni í t.d sápu og þvottaefnum sem eru skaðleg umhverfinu en geta einnig haft áhrif á exem og aðra húðsjúkdóma.

Bewertung

Der blaue Engel

Der blaue Engel (Blái engillinn) er þýskt umhverfismerki og jafnframt elsta umhverfismerki í heimi, frá árinu 1978. Merkið er meðal annars á vegum þýsku umhverfisstofnunarinnar, umhverfisráðuneytisins og gæðaráðs Þýskalands. Vöruúrval Bláa engilsins er breitt, dekk, hreinsiefni og tölvur. Kröfur Bláa engilsins eru ekki jafn strangar og mörg önnur merki. Hér á landi er sem dæmi hægt að finna pappírsvörur og möppur merktar Bláa engilinum.

Sjá nánar á vef bláa engilsins.

Bewertung

Fair Wear Foundation

Forest Stewardship Council eru alþjóðleg samtök sem merkja viðarframleiðslu og aðrar skógarafurðir. Gerðar eru kröfur um að skógræktin taki mið af sjálfbærri þróun, að skógarafurðir séu vistvænar. Mörg önnur umhverfismerki krefjast þess að viður í vörum sem þau votta uppfylli kröfurnar samkvæmt FSC.

Sjá nánar á vef FSC.

Bewertung

Samgöngur - Póstur

Bréfasendingar eru mun sjaldgæfari en áður fyrr. Ýmis símþjónusta, netpóstur og upplýsingar á vefsíðum hafa leyst pappírspóstinn að mestu af hólmi. Það ætti að þýða að álag á póstkassana okkar hafi minnkað en því er öðru nær. Enn berst ýmis „leiðinlegur póstur“ heim, bankayfirlit og reikningar sem mörg hver er hægt að afpanta í prentuðu formi og spara með því að fá þau frekar sent í Pdf-formi eða fá beinan netaðgang að upplýsingunum. Það er þess virði að skoða vel hvað má afpanta og hvað er nauðsynlegt að hafa í pappírsformi t.d. fyrir bókhaldið.

Mikið skóglendi þarf til að framleiða pappír í allan þann fjölpóst og dagblöð sem eru aðeins fersk og áhugaverð í einn dag eða svo. Bæði framleiðslan og flutningar skilja eftir sig slóð af neikvæðum umhverfisáhrifum svo sem losun á kolefni. Á löngum tíma eyðist pappírinn sjálfur og brotnar niður. Ef pappírinn er endurunninn nýtist hann í grófari pappírsframleiðslu s.s. klósettpappír og jafnvel til metanframleiðslu.

Fjölpóstur eru dagblöð og auglýsingaefni sem kemur óumbeðið í póstkassann okkar. Hvert heimili fær að meðaltali um 176 kg. inn um lúguna á ári. Þeir sem ekki telja sig hafa gagn af fjölpósti geta nú afþakkað hann á pósthúsum og fengið miða til að líma á póstkassann hjá sér um að ekki sé óskað eftir fjölpósti. Einnig er hægt að fylla út eyðublað á vef Íslandspóst þar sem fjölpóstur er afþakkaður og miðinn þá sendur heim innan tveggja vikna. Íslandspóstur dreifir þó aðeins um 12% af fjölpóstinum sem borinn er út. Þú getur einnig hringt í Þjóðskrá (Sími: 569 2900) eða sent tölvupóst til thjodskra@thjodskra.is (með nafni og kennitölu) og látið setja bannmerki við nafnið þitt. Bannmerki við nafn í Þjóðskrá þýðir að ekki er heimilt að senda þér fjölpóst merktan þér.

Fyrirtækin nota tölur frá Þjóðskrá við að áætla hve hátt upplag verður á tilteknu prentefni og örfá fyrirtæki hafa aðgang að Þjóðskrá til að bjóða markhópagreiningu til að senda póst á ákveðinn markhóp í auglýsingaskyni. Það kemur því tvímælalaust í veg fyrir óþarfa álag á umhverfið að hafa fyrir því að senda tölvupóst til Þjóðskrár og láta setja bannmerki við nafnið sitt ef enginn áhugi er fyrir því að fá óumbeðnar sendingar af þessu tagi.

Hvað varðar annan fjölpóst sem fer inn á heimilin á landinu verður það að segjast eins og er að í dag er ekki auðvelt að komast hjá því að fá óumbeðinn fjölpóst sem sumir kalla ruslpóst inn um lúguna hjá sér. Verið er að vinna í því að finna lausn á vandanum en nefnd á vegum Umhverfisráðuneytisins vinnur nú að því að finna lausnir. Markmið nefndarinnar er að finna leiðir til að minnka magn pappírs sem fellur til á þennan hátt og koma á einhverskonar framleiðendaábyrgð.

Með dagblöð gildir þó að þú verður að hringja til viðkomandi blaðs og biðja um að blaðið verði ekki sett inn um lúguna þína. Fréttblaðið tekur t.a.m. við skilaboðum af þessu tagi, skráir og kemur skilaboðunum á framfæri við blaðbera. Flest dagblöð er nú hvort eð er hægt að lesa í Pdf-útgáfum á netinu.

Bewertung