Natur.is

Iðnaðarráðherra banni áfram útgáfu rannsóknaleyfa

Landvernd hefur sent iðnaðarráðherra bréf þar sem samtökin hvetja ráðherra til að gefa Orkustofnun fyrirmæli um áframhaldandi bann við útgáfu rannsóknaleyfa vegna mögulegra vatnsafls- og jarðvarmavirkjana. Fyrirmæli um slíkt bann voru gefin út í júlí 2011, en þau gilda þangað til tillaga til þingsályktunar um vernd og orkunýtingu landssvæða hefur verið afgreidd á Alþingi, en þó ekki lengur en til 1. febrúar 2012.

Landvernd telur afar mikilvægt að umrædd þingályktunartillaga verði lögð fyrir Alþingi og samþykkt áður en Orkustofnun fær heimild til að gefa út rannsóknaleyfi að nýju. Fái stofnunin slíka heimild á morgun skapast hætta á að ráðist verði í rannsóknir með tilheyrandi raski á svæðum með mikið verndargildi.

Ljósmynd: Grændalur, Landvernd.

Bewertung

Bláfáninn á Íslandi 10 ára í ár

Í ár eru tíu ár liðin frá því að Landvernd innleiddi Bláfánaverkefnið á Íslandi. Verkefnið felst í því að veita rekstraraðilum smábátahafna og baðstranda viðurkenningu fyrir vistvæna starfshætti og þjónustu sem stuðlar að verndun umhverfisins við sjóinn. Um er að ræða viðurkenningu í formi fána sem ætlað er að vekja verðskuldaða athygli á því að handhafinn uppfylli kröfur Bláfánans og beri þannig hag almennings og umhverfis fyrir brjósti í umgengni sinni við sjóinn. Fyrstu handhafar Bláfánans á Íslandi voru Stykkishólmshöfn og Hafnarhólmahöfn á Borgarfirði eystri , ásamt Bláa lóninu og Ylströndinni í Nauthólsvík. Alls hafa sex rekstraraðilar smábátahafna og baðstranda tekið þátt í verkefninu, auk hvalaskoðunarfyrirtækjanna Eldingar, Norðursiglingar og Sérferða.
Sjá alla aðilana hér á Græna kortinu undir Strendur og smábátahafnir. 
Sjá aðila með Bláfánann hér á Grænum síðum undir Vottun/Bláfáninn og aðila með Bláfánaveifuna undir Vottun/Bláfánaveifa hér.

Verkefnið á rætur að rekja til hóps áhugamanna í Frakklandi sem sá ástæðu til að bæta umgengni sjófarenda, rekstraraðila og baðgesta við sjóinn í byrjun 9. áratugarins. Skömmu síðar tók síðan Foundation for Environmental Education (FEE) þetta góða verkefni upp á arma sína og er nú svo komið að 3650 staðir í 46 löndum flagga fánanum. Þess má geta að FEE rekur einnig Grænfánaverkefnið.

Bláfáninn er útbreiddasta viðurkenning sinnar tegundar í heiminum og Landvernd því mikið í mun að efla verkefnið hér. Umsóknarfrestur fyrir starfsárið 2012 til 25. febrúar nk.

Umsóknir um Bláfánann 2012: 
Umsókn um Bláfánann fyrir smábátahafnir.
Umsókn um Bláfánann fyrir baðstrendur.

Ljósmynd: Bláfáni Ylstrandarinnar í Nauthólsvík árið 2010, Guðrún A. Tryggvadóttir.

Bewertung

Vilja að leyfi Orf-líftækni verði afturkallað

Náttúruverndarsamtök Suðvesturlands vilja að leyfi Orf-líftækni til að rækta erfðabreytt bygg til lyfjagerðar í gróðurhúsi Landbúnaðarháskólans á Reykjum verði afturkallað. Þetta kemur fram í ályktun sem stjórn samtakanna hefur sent frá sér.

Stjórn Náttúruverndarsamtaka Suðvesturlands lýsir yfir stuðningi við þau andmæli, sem samtök og fyrirtæki á sviði náttúruverndar og heilsuræktar hafa þegar sent frá sér til Umhverfisstofnunar, umhverfisráðuneytis, landbúnaðar- og sjávarútvegsráðuneytis og mennta- og menningarmálaráðuneytis, þar sem krafist er afturköllunar á leyfi Orf-líftækni hf. til að rækta erfðabreytt bygg til lyfjagerðar í gróðurhúsi Landbúnaðarháskólans á Reykjum.

Stjórn NSV vill undirstrika sérstaklega hversu varhugavert er að leyfa slíka starfsemi á Reykjum í Ölfusi. Þaðan falla öll vötn til Varmár í næsta nágrenni og vatn frá henni dreifist um víðáttumikið engjasvæði s.s. í Arnarbælis-forum og -engjum. Þar er sérstætt gróður- og fuglalíf sem ber að vernda enda hefur Sveitarfélagið Ölfus ítrekað gert kröfur um verndun Varmár. Erfðabreyttar lífverur, sem þar næðu fótfestu, gætu orðið erfiðar viðfangs. Reynslan og nýorðnir atburðir sýna að svokallaðar öruggar varnir duga oft skammt og fullyrðingar um skaðleysi reynast hjóm eitt.

Á Hveragerðis- og Reykjasvæðinu eru oft jarðskjálftar, hverir hverfa og koma upp á nýjum stöðum, jafnvel í miðjum húsum. Gáleysislegar gerðir nútíðar í einhverri von um skammtíma hagnað geta valdið komandi kynslóðum miklu tjóni, segir í ályktun stjórnar Náttúruverndarsamtaka Suðvesturlands.

Ljósmynd: Séð inn í eitt ræktunarrými Orf líftækni að Reykjum, Guðrún A. Tryggvadóttir.

Bewertung

Úttekt heilbrigðisfulltrúa í glugga seljenda

Neytendasamtökin hafa farið fram á að eftirlitsskýrslur heilbrigðisfulltrúa um framleiðendur og seljendur matvæla verði opinberaðar þannig að neytendur séu upplýstir um ástand veitingastaða, matvöruverslana, ísbúða, bakaría og annarra staða sem selja matvæli. Leggja samtökin til að tekið verði upp svokallað broskarlakerfi að danskri fyrirmynd og skýrslur birtar á netinu og hengdar á áberandi stað í glugga eða við inngang.

Neytendasamtökin hafa nú ítrekað erindi sitt til sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra frá því í febrúar í fyrra um að eftirlit með seljendum matvæla og framleiðendum verði gert opinbert. "Við fengum aldrei svar við þessu erindi. Það er full ástæða til þess að huga að þessum málum. Besta leiðin til þess að auka trúverðugleika eftirlitsstofnana og fyrirtækja er að opinbera eftirlitsskýrslur og úttektir," segir Brynhildur Pétursdóttir, fulltrúi hjá Neytendasamtökunum.

Brynhildur segir Íslendinga ekki vera að finna neitt nýtt upp með slíku kerfi. Danir hafi til dæmis notað svokallað broskarlakerfi hjá seljendum í áratug með góðum árangri. "Eftir hverja úttekt eru skýrslurnar hengdar upp á áberandi stað. Neytendur sjá þá hvenær síðasta úttekt fór fram og hver niðurstaðan var. Broskarl gefur til kynna hvernig fyrirtækið stendur sig. Hér á landi berast oft fréttir af því að gerlar hafi fundist í ís í ákveðnum ísbúðum en neytendur vita ekki hvar. Okkur finnst ekki síður mikilvægt að svona kerfi eigi einnig við um framleiðendur."

Bæði fyrirtæki og heilbrigðisfulltrúar í Danmörku höfðu í fyrstu efasemdir um ágæti kerfisins. "Maður skilur að vissu leyti að fyrirtæki hafi verið neikvæð en það er skrýtið að eftirlitið hafi verið neikvætt. Svona kerfi veitir að vísu eftirlitinu aðhald, alveg eins og fyrirtækjunum, og í ljósi þess sem á undan hefur gengið er einnig mikilvægt að úttektir eftirlitsaðila verði gerðar aðgengilegar öllum," segir Brynhildur.

Hún tekur það fram að um hafi verið að ræða pólitíska ákvörðun í Danmörku. "Það verður að vera þannig þegar innleiða á svona kerfi. Mér finnst mjög flott hjá dönskum yfirvöldum að keyra þetta í gegn."

Að sögn Brynhildar má finna sambærilegt kerfi víðar, til dæmis í nokkrum ríkjum Bandaríkjanna og Kanada auk nokkurra borga í Bretlandi.

Bewertung

Ályktun frá stjórn Landverndar

Landvernd hvetur Alþingi til að samþykkja eins fljótt og auðið er frumvarp 59/140 um breytingu á lögum um upplýsingarétt um umhverfismál sem kveður á um skyldu stjórnvalda til að eiga frumkvæði að upplýsingagjöf vegna mengunar.

Á skömmum tíma hafa komið upp tvö alvarleg dæmi um að stofnanir hafi ekki upplýst almenning um mengun í þeirra nánasta umhverfi. Annars vegar er um að ræða viðbrögð Umhverfisstofnunar við díoxínmengun frá sorpbrennslustöðvum og hins vegar viðbrögð Matvælastofnunar við dreifingu kadmíummengaðs áburðar.

Mikilvægt er að á stjórnvöldum hvíli skylda til að veita almenningi upplýsingar um mengun og mengunarhættu sem getur hugsanlega haft áhrif á líf og heilsu fólks.

Auk þess hvetur Landvernd til þess að tillaga stjórnlagaráðs um upplýsingaskyldu um umhverfi verði færð í stjórnarskrá. Í 35 gr. tillagnanna segir meðal annars: ,,Stjórnvöldum ber að upplýsa um ástand umhverfis og náttúru og áhrif framkvæmda þar á. Stjórnvöld og aðrir skulu upplýsa um aðsteðjandi náttúruvá, svo sem umhverfismengun.“ Sjá nánar á vef Alþingis:     
„Upplýsingaréttur um umhverfismál (frumkvæðisskylda stjórnvalda) - 59. mál lagafrumvarp 140. löggjafarþingi.  “

Bewertung