Natur.is

Ný reglugerð um birtingu niðurstaðna vegna eftirlits með matvælum

Í framhaldi af tilkynningu Neytendasamtakanna og hugmynd um birtingu eftirlitsskýrslna, birtir Náttúran nýja eftilitsskýrslu umálið. Broskarlahugmyndin (sjá grein) hefur ekkert komið formlega til heilbrigðiseftirlita, en þessi hugmynd hefur komið fram, verið rædd og margir hafa kynnst framkvæmdinni bæði á fyrirlestrum Norrænu matvælaþinganna og eins á vettvangi í Danmörku.

REGLUGERÐ um birtingu niðurstaðna vegna eftirlits með matvælum.

1. gr.

Markmið og gildissvið.

Reglugerð þessi gildir um birtingu á niðurstöðum  eftirlits með framleiðslu og dreifingu matvæla. Markmið reglugerðarinnar er aðstuðla að opinberri birtingu upplýsinga um gæði og öryggi matvæla.

2. gr.

Skýrsla og birting.

Eftirlitsaðilar, skv. 22. gr. laga nr. 93/1995 um matvæli, skulu árlega taka saman skýrslu með helstu niðurstöðum úr eftirliti með framleiðslu og dreifingu matvæla.  Eftirlitsaðilum er heimilt að flokka niðurstöður eftirlitsins eftir fyrirtækjum, vörum og eða vöruflokkum.

Eftirlitsaðilum er heimilt að gefa skýrsluna út sem hluta af ársskýrslu hlutaðeigandi eftirlitsaðila.

Eftirlitsaðilar skulu birta skýrsluna með rafrænum hætti á heimasíðu hlutaðeigandi eftirlitsaðila.

3. gr.

Innflytjendur og framleiðendur.

Framleiðendur og dreifingaraðilar matvæla skulu eiga kost á að koma á framfæri athugasemdum við þann hluta skýrslunnar sem fjallar um vörur viðkomandi og skal veittur 30 daga frestur til að skila inn athugasemdum. Sé ekki tekið tillit til athugasemda frá framleiðendum eða dreifingaraðilum skal birta þær í viðauka við skýrslu eftirlitsaðila.

4. gr.

Birting rannsóknaniðurstaðna og eftirlitsaðgerða í einstökum tilvikum.

Eftirlitsaðila er í eftirfarandi tilvikum heimilt að birta niðurstöður úr eftirliti með framleiðslu og dreifingu matvælafyrirtækja á matvælum:

a. Þegar niðurstöður úr efna- og örverugreiningum leiða í ljós að matvæli er ekki í samræmi ákvæði laga nr. 93/1995 um matvæli eða reglugerða settra á grundvelli þeirra.

b. Þegar niðurstöður eftirlits leiða í ljós að framleiðsla, dreifing og markaðssetning matvæla er ekki í samræmi við ákvæði laga nr. 93/1995 um matvæli eða reglugerða settra á grundvelli þeirra.

c. Þegar eftirlitsaðili stöðvar starfsemi matvælafyrirtækja að hluta eða heild eða þegar eftirlitsaðili gefur fyrirmæli um afmengun eða innköllun eða þegar eftirlitsaðili takmarkar eða stöðvar framleiðslu eða markaðssetningu, leggur hald á eða fer fram á förgun matvæla.

Birting niðurstaðna skal fara fram eins fljótt og unnt er á heimasíðu hlutaðeigandi eftirlitsaðila. Jafnframt er eftirlitsaðila með sama hætti heimilt að birta almennar upplýsingar um aðgerðir hennar eða matvælafyrirtækja þegar matvæli uppfylla ekki kröfur um öryggi vörunnar.

5. gr.

Kærur og frestun birtingar.

Stjórnsýslukæra aðila máls til ráðherra frestar ekki birtingu eftirlitsaðila.

6. gr.

Lagastoð og gildistaka.

Reglugerð þessi er sett með stoð í 28. gr. a. laga nr. 93/1995 um matvæli, með síðari breytingum. Reglugerðin öðlast þegar gildi.

Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytinu, 17. janúar 2012.

F. h. r.

Sigurgeir Þorgeirsson.

Baldur P. Erlingsson.

Bewertung

Iðnaðarsalt í matvælum

Ölgerð Egils Skallagrímssonar hefur selt iðnaðarsalt til matvælaframleiðslu hér á landi í að minnsta kosti 13 ár. Matvælastofnun heimilaði sölu á umframbirgðum af slíku salti þótt það sé brot á matvælalögum. Heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur er mjög ósátt við málið.

Mörg af stærstu matvælafyrirtækjum landsins hafa notað iðnaðarsalt við framleiðslu sína síðustu 13 ár. Ölgerð Egils Skallagrímssonar, sem flutti saltið inn, segist ekki hafa vitað að saltið væri ætlað til notkunar í matvælaiðnaði.

Komið hefur í ljós að salt frá hollenska fyrirtækinu Akzo Nobel sem Ölgerðin hefur flutt inn og dreift til matvælafyrirtækja í að minnsta kosti 13 ár, uppfyllir ekki kröfur sem gerðar eru til hráefnis í matvælaframleiðslu. Saltið er ekki ætlað til notkunar í matvælaiðnaði, heldur er það svokallað iðnaðarsalt. Efnasamsetning iðnaðarsalts og matvælasalts er svipuð, en meira eftirlit er með matvælasalti og geymsluaðferð önnur. 91 fyrirtæki keypti slíkt salt hér á landi í fyrra.

Samkvæmt upplýsingum frá Ölgerðinni vissu menn þar á bæ ekki af því að saltið væri ekki ætlað til matvælaframleiðslu fyrr en Matvælastofnun komst að því í byrjun nóvember. Mörg af stærri matvælafyrirtækjum landsins hafa keypt þetta salt af fyrirtækinu.

Ölgerðin starfar samkvæmt starfsleyfi frá heilbrigðiseftirliti Reykjavíkur, en heilbrigðiseftirlit um allt land hafa verið látin vita af málinu.

Getur iðnaðarsalt verið hættulegt til manneldis?
„Samkvæmt upplýsingum frá framleiðanda þessa salts er engin almenn hætta við notkun á þessu salti en það er ekki ætlað til matvælanotkunar. Eðli málsins samkvæmt er það þannig að það eru miklu ríkari kröfur gerðar til framleiðslu á hráefni í matvæli en til iðnaðarsalts þannig að það er ekki hægt að fullyrða að þetta salt sé öruggt,“ sagði Óskar Ísfeld Sigurðsson deildarstjóri matvælaeftirlits Heilbrigðiseftirlits Reykjavíkur í viðtali við fréttastofu RÚV.

Óskar segir sölu á saltinu vera brot á lögum um matvæli.
„Sala á iðnaðarsalti til notkunar í matvælaframleiðslu er ekki í samræmi við matvælalöggjöfina. Og þar með brot á henni,“ sagði Óskar.

Samkvæmt upplýsingum frá Ölgerðinni stöðvaði fyrirtækið dreifingu á saltinu til fyrirtækja í matvælaiðnaði og upplýsti þau um málið. En þar með er ekki öll sagan sögð.

Matvælastofnun heimilaði Ölgerðinni áframhaldandi dreifingu á þessu salti, Ölgerðin hafði óskað eftir því gegn því að upplýsa kaupendur, og með samþykki þeirra, að fá að gera það.

Aðspurður hvað skoðun heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur hafi á því sagði Óskar: „Við erum ósammála henni og hefðum ekki tekið þá ákvörðun, við hefðum ekki heimilað það. Við lítum þetta mál mjög alvarlegum augum.“

Ljósmynd af halli.files.wordpress.com, af iðnaðarsaltinu sem um ræðir í greininni.

Bewertung

Kynningarátak um erfðabreyttar lífverur krefst afturköllunar leyfis til ræktunar erfðabreyttra plantna í gróðrarstöðinni Barra

Til Umhverfisstofnunar

Í gær þriðjudaginn 10. janúar bárust þau tíðindi í fréttum Ríkisútvarpsins að þann dag hafi orðið umtalsvert tjón í gróðrarstöðinni Barra hf. nærri Egilsstöðum og að meðal þess hafi verið gróðurhús þau sem hýsa ræktun á erfðabreyttu byggi fyrir líftæknifyrirtækið Orf Líftækni hf. Fram kom að margar plötur höfðu fokið af húsunum sem standa opin eftir.

Þessir atburðir staðfesta að áhyggjur, sem margir hafa haft og tjáð opinberlega af ræktun erfðabreyttra plantna í gróðurhúsum, eiga við rök að styðjast og að leyfisveitingar Umhverfisstofnunar til svokallaðrar afmarkaðrar notkunar erfðabreyttra lífvera byggja á ófullnægjandi öryggis- og áhættumati.

Í ljósi atburða gærdagsins krefst kynningarátak um erfðabreyttar lífverur þess að Umhverfisstofnun afturkalli umsvifalaust leyfi það sem stofnunin veitti Orf Líftækni hf. til ræktunar erfðabreyttra plantna í gróðrarstöðinni Barra hf.

Virðingarfyllst,

Kynningarátak um erfðabreyttar lífverur

Bewertung

Leggja til friðun á fimm tegundum svartfugla næstu fimm árin

Starfshópur sem Svandís Svavarsdóttir umhverfisráðherra skipaði í september sl. um verndun og endurreisn svartfuglastofna leggur m.a. til að fimm tegundir sjófugla af svartfuglaætt verði friðaðar fyrir öllum veiðum og nýtingu næstu fimm árin. Þetta kemur fram í skýrslu sem hópurinn hefur skilað af sér og umhverfisráðherra kynnti í ríkisstjórn í morgun.

Starfshópnum var falið að gera tillögur um aukna verndun svartfugla og aðgerðir sem stuðlað geti að endurreisn stofnanna, þ.m.t. um eggjatínslu. Fjallaði hann um fimm tegundir sjófugla af ætt svartfugla, þ.e. álku, langvíu, stuttnefju, lunda og teistu. Í skýrslu sinni leggur starfshópurinn áherslu á að hér við land sé einn stofn af hverri þessara tegunda þannig að staðbundin áhrif og breytingar hafa áhrif á um allt land og á viðkomandi stofn hér við land.

Mælingar sýna að árleg fækkun álku er um 20%, fækkun langvíu um 7% á ári og stuttnefju um 24%. Viðvarandi viðkomubrestur hefur verið hjá um 75% af lundastofninum í nokkur ár og algjört hrun var í varpi hans árið 2011 nema á Norðurlandi hjá um 20% af stofninum, þar sem varp var viðunandi.

Starfshópurinn telur helstu orsakir hnignunar stofnanna vera fæðuskort en telur að tímabundið bann við veiðum og nýtingu muni flýta fyrir endurreisn þeirra.

Meðal þess sem starfshópurinn leggur til er:

• að þessar fimm tegundir verið friðaðar fyrir öllum veiðum og nýtingu næstu fimm árin og að sá tími verði nýttur til þess að afla betri upplýsinga um tegundirnar og stofnbreytingar, með vöktun og rannsóknum, til þess að bæta megi verndun og sjálfbæra nýtingu þeirra og endurmeta ástandið þegar þessu friðunartímabili ljúki,
• að breytingar verði gerðar á veiðikortakerfinu m.a. þannig að veiðikort þurfi til allrar nýtingar villtra fugla, m.a. eggjatínslu,
• að veiðiskýrslur verði endurbættar þannig að ítarlegri upplýsingar fáist um eðli og umfang nýtingar, nýtingartíma og aðferðir við nýtingu þannig að betur megi meta áhrif nýtingar á mismunandi tegundir fugla,
• að gripið verði til almennra friðunaraðgerða, fræðsla og kynning verði aukin,
• að bann við skotveiðum við fuglabjörg verði fært úr 500 metra í 2.000 metra fjarlægð frá björgunum,
• að umhverfisráðherra taki upp samstarf við sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra um að draga úr fugladauða við fiskveiðar, betri skráningu meðafla og framkvæmd á bann við sölu fugls sem ferst í fiskveiðarfærum.

Á fundi sínum í morgun samþykkti ríkisstjórnin að umhverfisráðherra undirbúi frumvarp til breytinga á lögum nr. 64/1994 um vernd, friðun og veiðar á villtum fuglum og villtum spendýrum á þann veg að umhverfisráðherra verði framvegis heimilt að setja í reglugerð ákvæði um stjórnun hlunnindanýtingar. Slík lagabreyting er nauðsynleg forsenda þess að hægt verði að friða umræddar sjófuglategundir fyrir veiðum með það að markmiði að endurreisa viðkomandi stofna og treysta sjálfbæra nýtingu þeirra.
Starfshópurinn var skipaður fulltrúum umhverfisráðuneytisins, Náttúrufræðistofnunar, Umhverfisstofnunar, Bændasamtaka Íslands, Skotveiðifélags Íslands og Fuglaverndar auk formanns nefndar um endurskoðun laga nr. 64/1994.

Skotvís og Umhverfisstofnun skiluðu séráliti um friðun álku, langvíu og stuttnefju um takmörkun á veiði þeirra næstu fimm árin í stað algjörrar friðunar. Fulltrúi Bændasamtaka Íslands sagði sig frá tillögum starfshópsins eftir að tillögurnar voru frágengnar í hópnum og stendur því ekki að þeim.

Skýrsla starfshóps um verndun og endurreisn svartfuglastofna

Ljósmynd: Lundi, Jóhann Óli Hilmarsson.

Bewertung

Fyrirspurn til Matvælastofnunar

Þann 1. janúar sl. tók gildi Reglugerð nr. 1038/2010 um merkingu og rekjanleika erfðabreyttra matvæla og erfðabreytts fóðurs.

Náttúran.is beinir þeirri spurningu til Matvælastofnunar, hvernig eftirliti og merkingum á matvörum með erfðabreyttu innihaldi skuli háttað og hvort að enn séu á markaði vörur sem ekki hafa verið merktar skv. hinni nýju reglugerð og ef svo er, hvenær stofnunin muni innleiða merkingarskilduna og hvernig henni verði framfylgt.

Svar Matvælastofnunar verður birt hér á síðunni um leið og það berst.

Samklippa: Varúð erfðabreytt! Nokkrar af þeim fjölmörgu vörutegundum sem innihalda erfðabreytt hráefni. Guðrún A. Tryggvadóttir.

Bewertung