Natur.is

Hvað ógnar lífríki Þingvallavatns og náttúru þjóðgarðsins?

Landvernd efnir til opins fundar um stjórnun þjóðgarðsins á Þingvöllum og álag á vistkerfi Þingvallavatns. Fundurinn átti upphaflega að vera haldinn í Norræna húsinu, í dag þriðjudaginn 17. janúar en hefur verið frestað v. veikinda til þriðjudagsins 24. janúar kl. 12-13:30.

Sigrún Helgadóttir flytur fyrirlestur undir heitinu ,,Þingvellir, alvöru þjóðgarður?“ og Hilmar J. Malmquist flytur fyrirlesturinn ,,Þingvallavatn: Dýrmætt vistkerfi undir álagi“.

Í fyrirlestrunum verður leitað svara við ýmsum mikilvægum spurningum, m.a.: Hvernig þjóðgarður er á Þingvöllum? Er rétt að hann starfi undir stjórn þingmanna? Hvernig er staðið að verndun lífríkis og menningarminja? Hvaða áhrif hefur aukin umferð á tærleika og lífríki Þingvallavatns? En bústaðabyggðin? Hvað með Nesjavallavirkjun? Er þessi ,,helgistaður þjóðarinnar“ undir of miklu álagi?

Fundarstjóri er Guðmundur Ingi Guðbrandsson framkvæmdastjóri Landverndar. Viðburðurinn er haldinn í samvinnu við Norræna húsið. Allir velkomnir.

Hér að neðan eru útdrættir úr erindum Sigrúnar og Hilmars:

Bewertung

Bæjarstjórn samþykkti friðun

Bæjarstjórn Kópavogs samþykkti á fundi sínum í gær tillögur um friðlýsingu Skerjafjarðar.

Kosið var um tillögurnar í tvennu lagi. Annars vegar var kosið um friðlýsingu í Kópavogi og var hún samþykkt með öllum greiddum atkvæðum. Hins vegar var kosið um friðlýsingu Fossvogs. Hún var samþykkt með öllum atkvæðum meirihlutans í bæjarstjórn, tveir bæjarfulltrúar sátu hjá og þrír bæjarfulltrúar greiddu atkvæði á móti tillögunni.

Fjallað var um málið á fundi umhverfis- og samgöngunefndar Kópavogs í síðustu viku. Fulltrúar meirihlutans vilja að bæjarstjórn samþykki tillögu að friðlýsingu og semji við Umhverfisstofnun og Náttúrufræðistofu Kópavogsbæjar um umsjón og rekstur svæðisins. Fulltrúar meirihlutans koma úr röðum Samfylkingar, Vinstri-grænna og Næst besta flokksins.

Fulltrúar Sjálfstæðisflokks eru hins vegar andvígir hugmyndum um friðlýsingu og segja að nú þegar sé bæjarvernd á leirum í Kópavogi og Fossvogi. Þeir telja að ekki hafi verið sýnt fram á að ávinningur sé af friðlýsingu umfram bæjarvernd. Þá finnst þeim eðlilegt að ákvörðunarvald í málefnum Kópavogs sé í höndum bæjarstjórnar en ekki ráðherra í ríkisstjórn. Síðast nefnda atriðinu vísuðu fulltrúar meirihlutans á bug og sögðu að kjörnir fulltrúar í Kópavogi hafi áfram ákvörðunarvald yfir hinu friðlýsta svæði.

Kort: Kópavogur og Fossvogur, skjáskot af Infrapath Kópavogur á vef Kópavogsbæjar.

Bewertung

Unnið að friðlýsingu Látrabjargs og Rauðasands

Umhverfisráðherra, Svandís Svavarsdóttir, kynnti í morgun í ríkisstjórn samstarf sem hafið er við bæjarstjórn Vesturbyggðar um að vinna að friðlýsingu Látrabjargs og Rauðasands. Svæðið hefur frá upphafi náttúruverndaráætlunar verið tilgreint sem eitt af þeim svæðum sem mikilvægt er að vernda sem friðland eða þjóðgarð.

Látrabjarg og Rauðasandur einkennast af mikilfenglegu og fjölbreyttu landslagi, stórbrotnu fuglabjargi ásamt minjum um búskap við sjó og sjósókn fyrri tíma. Svæðið er alþjóðlega mikilvægt vegna sjófuglabyggðar og þar er stærsta álkubyggð í heimi.

Í janúar síðastliðnum skipaði bæjarstjórn Vesturbyggðar starfshóp um framtíðarskipulag Látrabjargssvæðins en í aðalskipulagi sveitarfélagsins er gert ráð fyrir verndun svæðisins. Í framhaldinu hefur Umhverfisstofnun unnið að því að kynna hugmyndina og fá fram viðbrögð frá landeigendum og öðrum hagsmunaaðilum á svæðinu, en forsenda friðlýsingarinnar er að samkomulag takist við alla rétthafa svæðisins.

Sem liður í þessu ferli Umhverfisstofnunar mun umhverfisráðherra heimsækja svæðið dagana 26. og 27. september til skrafs og ráðgerða við landeigendur og annað áhugafólk um framhaldið. Ráðherra mun funda með heimamönnum á alls fimm stöðum: Hvallátrum, Breiðavík, Hnjóti, Patreksfirði og Rauðasandi.

Ljósmynd: Sjór og fuglar við Látrabjarg, ljósm. Guðrún A. Tryggvadóttir.

Bewertung

Viðey í Þjórsá friðlýst

Viðey í Þjórsá verður friðlýst á morgun, miðvikudaginn 24. ágúst að ósk landeigenda. Umhverfisráðherra, Svandís Svavarsdóttir, mun undirrita friðlýsinguna í umhverfisráðuneytinu kl. 15. Eyjan er 3,37 ha að stærð og verður friðlýst sem friðland.

Viðey í Þjórsá er sérstök m.a. vegna þeirrar umgerðar sem straumþung áin veitir. Mikilvægi svæðisins felst einnig í möguleika á samanburði t.d. birkisins, sem þar hefur vaxið án teljandi áhrifa mannsins, við birki annarsstaðar í landinu. Í Viðey hafa fundist yfir 70 háplöntutegundir, þar af tvær tegundir sjaldgæfar á landsvísu.

Markmið friðlýsingarinnar er að vernda náttúrulegan, lítt snortinn og gróskumikinn birkiskóg ásamt því lífríki sem honum fylgir. Einnig er markmið friðlýsingarinnar að vernda erfðaeiginleika og erfðafjölbreytileika birkisins og annars gróðurs í eynni. Markmið friðlýsingarinnar er enn fremur að treysta verndargildi Viðeyjar í Þjórsá, sérstaklega vísinda- og fræðslugildi.

Með friðlýsingu Viðeyjar í Þjórsá er verið að styrkja líffræðilega fjölbreytni vistgerða og vistkerfa svæðisins með því að vernda tegundir plantna og annarra lífvera ásamt erfðaauðlindum sem tegundirnar búa yfir og búsvæði þeirra. Í friðlýsingarskilmálunum segir m.a. að ef af virkjunum verði í neðri Þjórsá muni Umhverfisstofnun sjá til þess að friðlandið verði girt af til að vernda lífríki svæðisins fyrir mönnum og dýrum.

Bewertung

Langisjór og hluti af Eldgjá friðlýst

Langisjór og hluti af Eldgjá og nágrenni hafa nú verið friðlýst og hefur Svandís Svavarsdóttir umhverfisráðherra gefið út reglugerð þar um. Umhverfisráðuneytið og sveitarstjórn Skaftárhrepps gengu frá samkomulagi um gjörðina. Innan þessara svæða eru náttúruminjar sem taldar eru hafa mikið gildi á heimsvísu. Að auki hefur svæðið mikið útivistar-, fræðslu- og vísindagildi.

Friðlýsingin er liður í stækkun þjóðgarðsins, um 420 ferkílómetra, sem er á náttúruverndar áætlun 2009 til 2013. Stækkunin tekur til tveggja svæða. Annars vegar svæðis sem kennt er við Langasjó og Tungnárfjöll. Þar er að finna víðerni og einstakar jarðmyndanir sem tengjast eldvirkni á löngum gossprungum. Meðal þeirra eru Grænifjallagarður og Fögrufjöll, sem mynduðust við gos undir jökli á ísöld. Eldgjá er þar einnig, en þar varð mikið hraungos árið 934. Langisjór er eitt stærsta ósnortna stöðuvatn á hálendi landsins, en það er um 25 ferkílómetrar. Stækkunin nær einnig til efsta hluta Skaftár og Skaftáreldahrauns, norðvestan Lakagíga, en þeir eru þegar friðlýstir.

Hitt svæðið sem stækkunin nær til er efsti hluti Skaftáreldahrauns suðaustan Lakagíga. Þar er að finna afar sjaldgæfa vistgerð á hálendinu.

Ljósmynd: Langisjór, ljósm. Árni Tryggvason.

Bewertung